ẢNH HƯỞNG CỦA GIẤC NGỦ
ĐẾN LƯỢNG ĐƯỜNG TRONG MÁU
Dịch bởi Đội ngũ Bacsi360
1/2/2026
Thói quen ngủ có thể ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh của sức khỏe -- từ cân nặng, hệ thống miễn dịch cho đến khả năng hoạt động của não bộ. Tuy nhiên, giấc ngủ cũng đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát đường huyết, yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.
Điều gì xảy ra với đường huyết khi bạn ngủ?
Điều
này liên quan mật thiết đến việc liệu hormone insulin (hormone giúp loại bỏ đường
khỏi máu) có đang hoạt động bình thường hay không. Nồng độ đường huyết thường
tăng vọt khi bạn đang ngủ, thường là khoảng từ 4 đến 8 giờ sáng đối với một người
có lịch trình ngủ nghỉ bình thường. Hiện tượng này được gọi là hiện tượng bình
minh. Ở một người khỏe mạnh, insulin có thể xử lý sự gia tăng này bằng cách báo
hiệu cho các tế bào cơ, mỡ và gan hấp thụ glucose từ máu, giúp giữ cho nồng độ
đường huyết ổn định.
Đối
với những người bị tiểu đường hoặc có nguy cơ mắc bệnh, insulin không thể thực
hiện tốt chức năng đó, khiến nồng độ đường huyết sẽ tăng cao hơn.
Thói quen ngủ và bệnh tiểu đường
Mặc
dù chế độ ăn uống và béo phì là những yếu tố chính gây ra nguy cơ tiểu đường,
các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng thói quen ngủ cũng đóng vai trò quan trọng,
có lẽ vì theo thời gian, chúng có thể ảnh hưởng đến mức độ phản ứng của tế bào
đối với insulin.
Trong
một nghiên cứu trên hơn 4.000 người, những người ngủ ít hơn 6 tiếng mỗi đêm có
nguy cơ bị giảm độ nhạy insulin hoặc mắc bệnh tiểu đường thực thụ cao gấp đôi.
Kết quả này vẫn đúng ngay cả khi các nhà nghiên cứu đã tính đến các thói quen lối
sống khác.
Các
tình trạng rối loạn hoặc gián đoạn giấc ngủ khác, chẳng hạn như chứng ngưng thở
khi ngủ, cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.
Tuy
nhiên, nguy cơ cũng tăng lên ở phía ngược lại của biểu đồ. Vì những lý do chưa
rõ ràng, những người ngủ quá nhiều -- hơn 9 tiếng mỗi đêm -- cũng có thể có
nguy cơ mắc bệnh tiểu đường cao hơn.
Việc thiếu ngủ làm tăng nguy cơ như thế nào?
Rất
khó để khẳng định chắc chắn. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng những người ngủ ít
(dưới 6 tiếng mỗi đêm) thường có thói quen ăn uống không điều độ, ăn vặt nhiều
hơn và có xu hướng lựa chọn các loại thực phẩm không lành mạnh.
Các
nghiên cứu khác phát hiện ra rằng việc cắt xén thời gian ngủ có thể ảnh hưởng
trực tiếp đến cách cơ thể sản xuất các hormone khác, từ đó tác động đến đường
huyết. Ví dụ, khi bạn thức khuya, cơ thể sẽ sản xuất nhiều hormone cortisol
hơn, gây ảnh hưởng đến hoạt động của insulin.
Ngoài
ra, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy việc làm xáo trộn đồng hồ sinh học
(nhịp sinh học) bằng cách thức đêm có thể khiến các tế bào kháng insulin hơn.
Trong một nghiên cứu, các nhà khoa học đã thay đổi nhịp sinh học của 16 tình
nguyện viên khỏe mạnh bằng cách chỉ cho phép họ ngủ 5 tiếng mỗi đêm trong vòng
5 ngày, mô phỏng một tuần làm việc thiếu ngủ. Khi những tình nguyện viên này ăn
vào ban đêm -- thời điểm mà cơ thể chưa chuẩn bị về mặt sinh học cho sự gia
tăng đường huyết -- cơ thể họ đã không sử dụng insulin một cách bình thường.
Bạn có thể làm gì?
Để
duy trì sự cân bằng đường huyết, hãy cố gắng ngủ ít nhất 7 tiếng mỗi đêm.
Nếu bạn làm việc ca đêm hoặc xoay ca
Hãy
cố gắng duy trì giờ ăn và giờ ngủ đều đặn, ngay cả trong những ngày nghỉ nếu có
thể. Và hãy tập thể dục trong giờ nghỉ, chẳng hạn như đi bộ ngắn hoặc giãn cơ.
Nếu bạn lo lắng về đường huyết
Duy
trì giấc ngủ ngon thường xuyên sẽ hỗ trợ rất lớn cho cơ thể trong việc sử dụng
insulin hiệu quả. Cùng với việc ngủ đủ giấc, hãy tránh ăn khuya và cố gắng vận
động nhẹ sau bữa tối, chẳng hạn như đi bộ.
Nếu bạn bị tiểu đường
Nếu
đường huyết của bạn thường xuyên ở mức quá cao vào buổi sáng, hãy trao đổi với
bác sĩ. Bạn có thể cần thực hiện thêm các xét nghiệm đường huyết hoặc sử dụng
máy theo dõi glucose liên tục để tìm hiểu nguyên nhân, từ đó xác định cách xử
lý phù hợp. Bác sĩ có thể đề xuất điều chỉnh thuốc điều trị tiểu đường hoặc
thay đổi lộ trình tập luyện của bạn.
Nguồn: WebMD